# Gebiedswaardecoöperatie Noord-Nederland (GWCNN) > De Gebiedswaardecoöperatie Noord-Nederland, kortweg GWCNN, is een coöperatie van inwoners, opgericht op 10 oktober 2023 (kvk 91680603) en primair gericht op de provincies Groningen, Fryslân en Drenthe. De GWCNN zet in op inwoners als volwaardig en gelijkwaardig derde speelveld, naast overheden en marktpartijen, rond drie hoofdthema's: energie, voeding en zorg. Officiële website: https://gwcnn.nl/ (Nederlandstalig). Deze samenvatting volgt de teksten op de website; bij twijfel geldt de website. ## Kerngegevens - Naam: Gebiedswaardecoöperatie Noord-Nederland, afgekort GWCNN - Statutaire naam: Gebiedswaardecoöperatie Noord-Nederland U.A. - Rechtsvorm: coöperatie met uitgesloten aansprakelijkheid (U.A.), opgericht bij notariële akte op 10 oktober 2023 - KvK-nummer: 91680603 - Werkgebied: primair de provincies Groningen, Fryslân en Drenthe - Hoofdthema's: energie (van ieder voor zich naar gezamenlijk), voeding (van lange naar kortere ketens) en zorg (het laten ontstaan van zorgzame gemeenschappen) - Dwarsverband door alle thema's: data en kennis (data commons, decentrale AI, vakmanschap en phronesis) - Bestuur: Jacqueline Hofstede (voorzitter), Govert Geldof (secretaris), Hille Meetsma (penningmeester), Femke Adriaans, Karin Kalverboer en Henk Willem Tiktak - Inspiratie: de coöperatie bouwt voort op De Coöperatieve Samenleving; een belangrijke inspiratiebron is de Memorie van Toelichting op de Omgevingswet - Filmpje over de GWCNN (9:46 minuten): https://youtu.be/QWF0w09BHZ8 - Correspondentieadres: GWCNN, t.a.v. Govert Geldof (secretaris), Holprijp 2, 8804 RZ Tzum, telefoon 06 53 33 43 01, e-mail govert@geldofcs.nl ## Veelgestelde vragen ### Wat is de Gebiedswaardecoöperatie Noord-Nederland (GWCNN)? Een coöperatie van inwoners, opgericht op 10 oktober 2023 (kvk 91680603) en primair gericht op Groningen, Fryslân en Drenthe. De GWCNN richt zich op inwonersinitiatieven en gemeenschapsvorming en wil dat inwoners een volwaardig en gelijkwaardig derde speelveld vormen, naast overheden en marktpartijen. Bron: https://gwcnn.nl/ ### Wat is een gebiedswaardecoöperatie? De naam combineert gebied, waarde en coöperatie. De GWCNN ziet een gebied als een maatschappelijke onderneming: iedere activiteit moet waarden aan het gebied toevoegen, opbrengsten blijven zoveel mogelijk binnen het gebied en kennis wordt onderling gedeeld. Welke waarden tellen, bepalen mensen zelf: een aspect wordt pas een waarde als mensen er betekenis aan toekennen. Bronnen: https://gwcnn.nl/gebieden/ en https://gwcnn.nl/waarden/ ### Wat bedoelt de GWCNN met het derde speelveld? Nu wordt het spel in de fysieke en sociale leefomgeving vooral gespeeld door overheden en marktpartijen. Inwoners zitten op de tribune en mogen zo nu en dan participeren in de planvorming. De GWCNN zet in op inwoners als volwaardig en gelijkwaardig derde speelveld. Vertegenwoordigers van de drie speelvelden ontmoeten elkaar in de tussenruimte, waar gezamenlijk gewerkt wordt aan een gedragen gebiedsagenda. Bron: https://gwcnn.nl/ ### Waar werkt de GWCNN aan? Aan drie hoofdthema's. Energie: van ieder voor zich naar gezamenlijk, met energiegemeenschappen als antwoord op netcongestie en energiearmoede. Voeding: van lange naar kortere ketens; volgens de GWCNN ontstaat een nieuw evenwicht als 25% van ons voedsel lokaal wordt geproduceerd, verwerkt en gedistribueerd. Zorg: het laten ontstaan van zorgzame gemeenschappen in dorpen en wijken. Data en kennis lopen als dwarsverband door alle thema's. Bron: https://gwcnn.nl/hoofdthemas/ ### Wat doet de GWCNN concreet? De GWCNN werkt als verbinder, te vergelijken met wat het mycelium voor een bos betekent, en heeft geen standaard werkwijze. De coöperatie helpt bij het opzetten van regionale en lokale gebiedscoöperaties voor energie-, voeding- en zorgzame gemeenschappen, versterkt bestaande coöperaties en gemeenschappen, ondersteunt met kennisdeling, juridische expertise, netwerkontwikkeling en gezamenlijke fondswerving (onderkoepelen) en verbindt burger-, ondernemers-, energie- en zorginitiatieven in Noord-Nederland. Bron: https://gwcnn.nl/werkwijze/ ### Welke voorbeelden en projecten noemt de GWCNN? De Community Box, een initiatief van SuWoTec waarbij de GWCNN nauw betrokken is: een ingegraven container met een bodembronwarmtepomp, een recyclebare batterij van 30 kWh en een supercomputer, in eigendom van de gemeenschap. Verbonden boxen leveren decentrale AI-rekenkracht en dragen bij aan de reductie van netcongestie (https://gwcnn.nl/data-en-kennis/decentrale-ai/). En Boer & Chef in Drachten, dat lokale boeren en producenten verbindt met professionele keukens in horeca, zorg en onderwijs en mede aan de basis staat van de GWCNN (https://gwcnn.nl/hoofdthemas/voeding/). ### Wie zitten in het bestuur van de GWCNN? De initiatiefnemers vormen het huidige bestuur: Jacqueline Hofstede (voorzitter), Govert Geldof (secretaris), Hille Meetsma (penningmeester), Femke Adriaans, Karin Kalverboer en Henk Willem Tiktak. Bron: https://gwcnn.nl/wie-zijn-wij/ ### Hoe word je lid van de GWCNN en wat kost het? Je meldt je aan via het formulier op https://gwcnn.nl/leden/. Daarna volgen een verkennend gesprek over de wederzijdse verwachtingen, toetreding als aspirant-lid (met beperkt stemrecht) en eventueel doorgroei naar volwaardig lidmaatschap. De contributie wordt afgestemd op het type lid (inwoner, ondernemer, initiatief, bedrijf). Het contributiemodel wordt uitgewerkt en volgt in de tweede helft van 2026. ### Waar haalt de GWCNN haar inspiratie vandaan? De GWCNN bouwt voort op De Coöperatieve Samenleving. Een belangrijke inspiratiebron is de Memorie van Toelichting op de Omgevingswet; een samenvatting staat op https://gwcnn.nl/documents/memorie-van-toelichting-samenvatting.pdf. De coöperatie stelt waarden als zorg voor toekomstige generaties, geluk, interesse, hoop en liefde centraal, en verwijst naar de waarden van de Economy for the Common Good: menselijke waardigheid, solidariteit en sociale rechtvaardigheid, ecologische duurzaamheid, transparantie en medezeggenschap (https://gwcnn.nl/circulaire-economie/). ### Hoe neem ik contact op met de GWCNN? Via het formulier op https://gwcnn.nl/contact/, of per post: GWCNN, t.a.v. Govert Geldof (secretaris), Holprijp 2, 8804 RZ Tzum. Telefoon 06 53 33 43 01, e-mail govert@geldofcs.nl. ## Volledige tekst van alle pagina's --- # Gebiedswaardecoöperatie Noord-Nederland URL: https://gwcnn.nl/ Laatst gewijzigd: 2026-09-24 Inwoners als volwaardig derde speelveld in Groningen, Fryslân en Drenthe Dit is de site van de Gebiedswaardecoöperatie Noord-Nederland, kortweg GWCNN, opgericht op 10 oktober 2023 (kvk 91680603) en primair gericht op de provincies Groningen, Fryslân en Drenthe. Met deze coöperatieve organisatie bouwen we voort op De Coöperatieve Samenleving. Een belangrijke inspiratiebron daarbij is de [Memorie van Toelichting op de Omgevingswet](https://gwcnn.nl/documents/memorie-van-toelichting-samenvatting.pdf). ## Van twee naar drie speelvelden We richten ons op inwonersinitiatieven en gemeenschapsvorming. Onze democratie kan wel een oppepper gebruiken. In de huidige situatie wordt het spel in de fysieke en sociale leefomgeving vooral gespeeld door overheden en marktpartijen. Inwoners zitten op de tribune en mogen zo nu en dan participeren in de planvorming. Wij zetten in op een ontwikkeling waarbij inwoners een volwaardig en gelijkwaardig derde speelveld vormen. Vertegenwoordigers van de drie speelvelden ontmoeten elkaar in de tussenruimte, waar gezamenlijk gewerkt wordt aan een gedragen gebiedsagenda. [Afbeelding: Schema van de drie speelvelden: overheden, marktpartijen en inwoners. Onderschrift: Van twee naar drie speelvelden] ## Filmpje GWCNN Als je op snelle wijze meer te weten wilt komen over de Gebiedswaardecoöperatie Noord-Nederland, dan kun je daarvoor een filmpje op YouTube bekijken van 9:46 minuten. Klik op het plaatje om het filmpje te bekijken. Video: https://youtu.be/QWF0w09BHZ8 [Afbeelding: Beeld uit het filmpje over de Gebiedswaardecoöperatie Noord-Nederland] - [Energie: van ieder voor zich naar gezamenlijk](https://gwcnn.nl/hoofdthemas/energie/) - [Voeding: van lange naar kortere ketens](https://gwcnn.nl/hoofdthemas/voeding/) - [Zorg: het laten ontstaan van zorgzame gemeenschappen](https://gwcnn.nl/hoofdthemas/zorg/) --- # GWCNN URL: https://gwcnn.nl/gwcnn/ Laatst gewijzigd: 2026-09-24 ## De uitdaging De huidige maatschappelijke uitdagingen, zoals klimaatverandering, biodiversiteitsverlies, sociale ongelijkheid en de druk op wonen, zorg en leefomgeving, vragen om een fundamentele verandering in denken en handelen. Traditionele oplossingen en bestaande instituties blijken steeds minder toereikend, mede door inhoudelijke, personele en financiële beperkingen. [Afbeelding: Landschap in Noord-Nederland waarin maatschappelijke opgaven samenkomen] ## Nieuwe governance Tegelijkertijd nemen inwoners steeds vaker zelf initiatief om problemen in hun omgeving aan te pakken. Dit vraagt van overheden en andere instituties een meer faciliterende en samenwerkende rol in plaats van uitsluitend een sturende rol. Er zijn nieuwe vormen van governance nodig waarin burgerinitiatieven een volwaardige plek krijgen. ## Onze inzet De GWCNN wil bijdragen aan deze noodzakelijke transitie door nieuwe manieren van denken, samenwerken en organiseren te stimuleren, zodat inwoners als een volwaardig derde speelveld kunnen meedoen naast overheden en marktpartijen. Belangrijke begrippen hierbij zijn: gebiedsgericht werken, een waardenbenadering en circulariteit. --- # Gebieden URL: https://gwcnn.nl/gebieden/ Laatst gewijzigd: 2026-09-24 ## Gebiedsgericht werken Als GWCNN zien we een gebied als een maatschappelijke onderneming. Een gebied leeft en ontwikkelt zich continu. De inzet is dat iedere activiteit waarden aan het gebied toevoegt. Daarbij focussen we primair op energie, voeding en zorg. Dit zijn verbindende thema's. Onderwerpen als gezondheid, wonen en werkgelegenheid komen ook in beeld. We streven naar een gezonde balans tussen vraag en aanbod. Opbrengsten blijven zoveel mogelijk binnen het gebied en kennis wordt onderling gedeeld. > Het gebied is de kas en de klas. [Afbeelding: Gebied in Noord-Nederland waar leren en werken samenkomen] --- # Waarden URL: https://gwcnn.nl/waarden/ Laatst gewijzigd: 2026-09-24 ## Waardenbenadering Waarden zijn subjectief, worden toegekend door mensen en zijn altijd in ontwikkeling. Deels sluiten ze aan bij beleidsdoelen van de overheid, maar noodzakelijk is dat niet. Het toekennen van waarden in gemeenschappen, een gebied, vraagt om continue wisselwerking. [Afbeelding: Schema met twaalf aspecten die in een gebied een rol spelen. Onderschrift: Gebaseerd op Herman Dooyeweerd (1935) De wijsbegeerte der wetsidee] ## Gebiedswaarden In de afbeelding staan twaalf aspecten. Deze spelen in alle gebieden en bij de vorming van iedere gemeenschap een rol. Een aspect wordt pas een waarde als we er als mensen betekenis aan toekennen. --- # Circulaire economie URL: https://gwcnn.nl/circulaire-economie/ Laatst gewijzigd: 2026-09-24 ## Duurzame ontwikkeling Als Gebiedswaardecoöperatie stellen wij waarden als zorg voor toekomstige generaties, geluk, interesse, hoop en liefde centraal. Deze waarden proberen we, waar mogelijk, expliciet en meetbaar te maken. [Afbeelding: Kringloop van grondstoffen en producten in een gebied] ## Economy for the Common Good De waarden van de Economy for the Common Good komen overeen met de waarden van de Doughnut Economy en de Social Development Goals van de Verenigde Naties (SDG's). De waarden zijn uit verschillende grondwetten gehaald en zijn herkenbaar in vele verschillende mondiale culturen. Het gaat daarbij om: - Menselijke waardigheid - Solidariteit en sociale rechtvaardigheid - Ecologische duurzaamheid - Transparantie en medezeggenschap --- # Werkwijze URL: https://gwcnn.nl/werkwijze/ Laatst gewijzigd: 2026-09-24 ## Als mycelium We zien ons als GWCNN als verbinders, te vergelijken met wat het mycelium voor een bos betekent. We hebben geen standaard werkwijze. We luisteren, luisteren en luisteren ... en komen daarna wellicht met enige suggesties. [Afbeelding: Mycelium in de bosbodem als beeld van verbinding] ## Het versterken van beweging Om toch een indruk te geven van wat we voor jou kunnen betekenen: - Nieuwe initiatieven en gebiedscoöperaties. Wij helpen bij het opzetten van regionale en lokale gebiedscoöperaties voor energie-, voeding- en zorgzame gemeenschappen. - Versterken van bestaande coöperaties en gemeenschappen. We luisteren naar wat nodig is, bieden passende ondersteuning, diensten en oplossingen en maken zichtbaar wat er gebeurt in deze groeiende beweging. - Kennis, netwerk en financiering. Wij ondersteunen met kennisdeling, juridische expertise, netwerkontwikkeling en gezamenlijke fondswerving. Deze verbindende rol noemen wij onderkoepelen. - Verbinden en vernieuwen. Waar nodig begeleiden we de doorontwikkeling van initiatieven. Daarnaast verbinden en versterken wij burger-, ondernemers-, energie- en zorginitiatieven in Noord-Nederland, samen met gelijkgestemde nationale en internationale partners. --- # Wie zijn wij URL: https://gwcnn.nl/wie-zijn-wij/ Laatst gewijzigd: 2026-09-24 ## Bestuursleden De initiatiefnemers vormen het huidige bestuur van de GWCNN. - Jacqueline Hofstede, voorzitter: circulaire economie, datagedreven organiseren, integrale gebiedsontwikkeling en voedseltransitie - Govert Geldof, secretaris: complexe omgevingsvraagstukken, energietransitie, water en bodem sturend - Hille Meetsma, penningmeester: ICT, voeding en strategisch business development - Femke Adriaans: energie en duurzame ontwikkeling - Karin Kalverboer: zorgzame gemeenschappen, inclusie en positieve gezondheid - Henk Willem Tiktak: voedsel, energietransitie en data commons [Afbeelding: Groepsfoto van de zes bestuursleden van de GWCNN. Onderschrift: Zes bestuursleden] ## Statuten Wie geïnteresseerd is in de statuten van de GWCNN kan deze downloaden door op het plaatje te klikken. [Afbeelding: Voorblad van de statuten van de GWCNN] --- # Veelgestelde vragen URL: https://gwcnn.nl/veelgestelde-vragen/ Laatst gewijzigd: 2026-10-08 Hier vind je korte antwoorden op vragen over de Gebiedswaardecoöperatie Noord-Nederland (GWCNN). Bij elk antwoord staat de pagina waar je meer leest. ## Wat is de Gebiedswaardecoöperatie Noord-Nederland (GWCNN)? Een coöperatie van inwoners, opgericht op 10 oktober 2023 (kvk 91680603) en primair gericht op de provincies Groningen, Fryslân en Drenthe. De GWCNN richt zich op inwonersinitiatieven en gemeenschapsvorming, rond drie hoofdthema's: energie, voeding en zorg. Meer op [de pagina De GWCNN](https://gwcnn.nl/gwcnn/). ## Wat is een gebiedswaardecoöperatie? De naam combineert gebied, waarde en coöperatie. De GWCNN ziet een gebied als een maatschappelijke onderneming: iedere activiteit moet waarden aan het gebied toevoegen, opbrengsten blijven zoveel mogelijk binnen het gebied en kennis wordt onderling gedeeld. Welke waarden tellen, bepalen mensen zelf: een aspect wordt pas een waarde als mensen er betekenis aan toekennen. Meer op [de pagina Gebieden](https://gwcnn.nl/gebieden/). ## Wat bedoelt de GWCNN met het derde speelveld? Nu wordt het spel in de fysieke en sociale leefomgeving vooral gespeeld door overheden en marktpartijen. Inwoners zitten op de tribune en mogen zo nu en dan participeren in de planvorming. De GWCNN zet in op inwoners als volwaardig en gelijkwaardig derde speelveld. Vertegenwoordigers van de drie speelvelden ontmoeten elkaar in de tussenruimte, waar gezamenlijk gewerkt wordt aan een gedragen gebiedsagenda. Meer op [de homepagina](https://gwcnn.nl/). ## Wat doet de GWCNN concreet? De GWCNN werkt als verbinder, te vergelijken met wat het mycelium voor een bos betekent. De coöperatie helpt bij het opzetten van regionale en lokale gebiedscoöperaties voor energie-, voeding- en zorgzame gemeenschappen, versterkt bestaande coöperaties en gemeenschappen, en ondersteunt met kennisdeling, juridische expertise, netwerkontwikkeling en gezamenlijke fondswerving. Meer op [de pagina Werkwijze](https://gwcnn.nl/werkwijze/). ## Wat is een energiegemeenschap en wat doet die tegen netcongestie? De energietransitie dreigt vast te lopen door netcongestie: opwek en vraag van energie zijn niet met elkaar in balans. Een gezonde balans ontstaat als een energiegemeenschap gevormd wordt in een gebied waar mensen en organisaties data met elkaar uitwisselen en zoeken naar het voordeel van de samenwerking. Er ontstaan dan mogelijkheden voor het delen van energie. Meer op [de pagina Energie](https://gwcnn.nl/hoofdthemas/energie/). ## Wat bedoelt de GWCNN met kortere voedselketens? Het overgrote deel van ons voedsel komt uit het buitenland, en voor iedere 1000 kcal aan eten op ons bord is circa 6500 kcal fossiele brandstof nodig. De GWCNN denkt dat er een nieuw evenwicht ontstaat als 25% van ons voedsel lokaal wordt geproduceerd, verwerkt én gedistribueerd. Boer & Chef in Drachten is daarvan een voorbeeld. Meer op [de pagina Voeding](https://gwcnn.nl/hoofdthemas/voeding/). ## Wat zijn zorgzame gemeenschappen? Zorgzame gemeenschappen zetten zich belangeloos in voor hun dorp of wijk, om samen te bouwen aan een zorgzame samenleving waarin iedere inwoner ertoe doet. Vergrijzing, personeelstekorten en een groeiende zorgvraag maken die beweging nodig; er zijn inmiddels meer dan 10.000 initiatieven. Meer op [de pagina Zorg](https://gwcnn.nl/hoofdthemas/zorg/). ## Wat is de piramide van Ackoff (data, informatie, kennis en wijsheid)? De piramide van Ackoff laat zien hoe data via informatie en kennis uitmondt in wijsheid. De GWCNN gebruikt haar als dwarsverband door alle thema's: wie op professionele wijze vorm geeft aan gemeenschappen, moet alle vier lagen op orde hebben, want ze hangen met elkaar samen. Zo heb je praktische wijsheid nodig om de juiste data te kunnen verzamelen. Meer op [de pagina Data en kennis](https://gwcnn.nl/data-en-kennis/). ## Wat zijn data commons? Gedeelde verzamelingen van data die door meerdere organisaties, onderzoekers, bedrijven of burgers worden beheerd en gebruikt volgens strakke gezamenlijke afspraken. Geen enkele partij heeft volledig de controle, er zijn gemeenschappelijke regels over privacy, beveiliging, kwaliteit en gebruik, en het doel is maatschappelijke of collectieve waarde. Zo krijgen mensen weer regie over hun eigen data. Meer op [de pagina Data commons](https://gwcnn.nl/data-en-kennis/data-commons/). ## Wat is de Community Box? Een initiatief van SuWoTec waarbij de GWCNN nauw betrokken is: een container van 1,4 x 1,4 meter die in tuinen of onder opritten wordt ingegraven, met een bodembronwarmtepomp, een recyclebare batterij van 30 kWh en een supercomputer. De boxen behoren toe aan de gemeenschap, halen woningen van het gas af en dragen bij aan de reductie van de netcongestie. Samen leveren ze decentrale AI-rekenkracht. Meer op [de pagina Decentrale AI](https://gwcnn.nl/data-en-kennis/decentrale-ai/). ## Wat is phronesis? Phronesis is het begrip dat Aristoteles introduceerde voor praktische kennis: de juiste keuzes maken en het goede doen. Het is de top van de piramide van Ackoff, contextafhankelijk en dus continu in ontwikkeling, en volgens Aristoteles gericht op het goede leven en het welzijn in de gemeenschap. Meer op [de pagina Phronesis](https://gwcnn.nl/data-en-kennis/phronesis/). ## Wie zitten in het bestuur van de GWCNN? De initiatiefnemers vormen het huidige bestuur: Jacqueline Hofstede (voorzitter), Govert Geldof (secretaris), Hille Meetsma (penningmeester), Femke Adriaans, Karin Kalverboer en Henk Willem Tiktak. Meer op [de pagina Wie zijn wij](https://gwcnn.nl/wie-zijn-wij/). ## Hoe word je lid van de GWCNN en wat kost het? Je meldt je aan via het formulier, daarna volgen een verkennend gesprek over de wederzijdse verwachtingen, toetreding als aspirant-lid (met beperkt stemrecht) en eventueel doorgroei naar volwaardig lidmaatschap. De contributie wordt afgestemd op het type lid (inwoner, ondernemer, initiatief, bedrijf); het contributiemodel volgt in de tweede helft van 2026. Meer op [de pagina Leden](https://gwcnn.nl/leden/). ## Hoe neem ik contact op met de GWCNN? Via het formulier op [de pagina Contact](https://gwcnn.nl/contact/), of per post: GWCNN, t.a.v. Govert Geldof (secretaris), Holprijp 2, 8804 RZ Tzum. Telefoon 06 53 33 43 01, e-mail govert@geldofcs.nl. --- # Hoofdthema's URL: https://gwcnn.nl/hoofdthemas/ Laatst gewijzigd: 2026-09-24 ## Drie hoofdthema's We richten ons als GWCNN op drie hoofdthema's: energie, voeding en zorg. Hierbij hanteren we de volgende ontwikkelrichtingen: - Energie: van ieder voor zich naar gezamenlijk - Voeding: van lange naar kortere ketens - Zorg: het laten ontstaan van zorgzame gemeenschappen. - [Energie](https://gwcnn.nl/hoofdthemas/energie/) - [Voeding](https://gwcnn.nl/hoofdthemas/voeding/) - [Zorg](https://gwcnn.nl/hoofdthemas/zorg/) [Afbeelding: Overzicht van de drie hoofdthema's energie, voeding en zorg] ## In balans brengen Bij alle drie thema's streven we naar een gezonde balans tussen vraag en aanbod, met name door inwoners als volwaardig derde speelveld in te brengen in de sociale en fysieke leefomgeving. Aldus ontstaan energiegemeenschappen, voedinggemeenschappen en zorgzame gemeenschappen. --- # Energie URL: https://gwcnn.nl/hoofdthemas/energie/ Laatst gewijzigd: 2026-09-24 ## Netcongestie en energiearmoede De energietransitie is op stoom gekomen, maar dreigt nu vast te lopen door de netcongestie die is ontstaan doordat opwek en vraag van energie niet met elkaar in balans zijn. Tevens zien we energiearmoede ontstaan. Op dit moment is 'ieder voor zich' bezig om zo goedkoop mogelijk energie te krijgen met korte terugverdientijden voor de investeringen. [Afbeelding: Elektriciteitsnet in het noordelijke landschap] ## Gezamenlijk Een gezonde balans tussen opwek en vraag ontstaat als een energiegemeenschap gevormd wordt in een gebied waar mensen en organisaties data met elkaar uitwisselen en zoeken naar het voordeel van de samenwerking. Er ontstaan dan mogelijkheden voor het delen van energie. --- # Voeding URL: https://gwcnn.nl/hoofdthemas/voeding/ Laatst gewijzigd: 2026-09-24 ## Lange ketens Op dit moment importeren we het overgrote deel van ons voedsel uit het buitenland. Daardoor hebben we als inwoners weinig grip op de kwaliteit van de producten. Tevens hebben we voor iedere 1000 kcal aan eten op ons bord circa 6500 kcal fossiele brandstof nodig. Ook exporteren we het overgrote deel van de landbouwproducten uit eigen land. [Afbeelding: Streekproducten op weg van boer naar keuken] ## Naar kortere ketens We zien dat er diverse initiatieven zijn voor het verbinden van lokale landbouwproducten en lokale verkooppunten. Het blijft nog wat in de marge, zien we. Wij denken dat er een nieuw evenwicht ontstaat als 25% van ons voedsel lokaal wordt geproduceerd, verwerkt én gedistribueerd. ## Boer & Chef Een mooi voorbeeld, dat mede aan de basis staat van de totstandkoming van de GWCNN, is Boer & Chef in Drachten. Dit bedrijf staat voor het verbinden van lokale boeren en producenten met professionele keukens in horeca, zorg en onderwijs. De missie is om een transparante en georganiseerde kortere keten mogelijk te maken, waarbij verse, voedzame streekproducten een duidelijke herkomst hebben en zo direct mogelijk van producent naar afnemer gaan. --- # Zorg URL: https://gwcnn.nl/hoofdthemas/zorg/ Laatst gewijzigd: 2026-09-24 ## De zorguitdaging Ons land staat voor een grote uitdaging. Er is sprake van vergrijzing, personeelstekorten en een groeiende zorgvraag. Deze trends maken het noodzakelijk een transformatie te doorlopen waarbij er meer ruimte komt voor zorgzame gemeenschappen. [Afbeelding: Mensen die in een dorp naar elkaar omkijken] ## Zorgzame gemeenschappen Inmiddels wordt een belangrijke voorwaarde hiervoor breed erkend: dat we toegroeien naar die zorgzame samenleving, waarbij het omkijken naar elkaar weer normaal is. Daarvoor is een grote beweging nodig en die is met meer dan 10.000 initiatieven sterk groeiend. Deze ontwikkeling vraagt om een gelijkwaardige en actieve samenwerking met organisaties die dit faciliteren, zoals gemeenten. ## Een relatie met gezondheid Zorgzame gemeenschappen zetten zich belangeloos in voor hun dorp of wijk, om samen te bouwen aan een zorgzame samenleving waarin iedere inwoner ertoe doet. Een samenleving waarin iedereen kan bijdragen, ook als er zorg en hulp nodig is. Een samenleving waar de welzijns- en zorgvoorzieningen voor iedereen toegankelijk zijn én blijven. We hebben het over dat inwoners zeggenschap krijgen en verantwoordelijkheid nemen over de leefbaarheid van hun omgeving en de gezondheid van hun gemeenschap. --- # Data en kennis URL: https://gwcnn.nl/data-en-kennis/ Laatst gewijzigd: 2026-09-24 ## Dwarsverbanden Door alle thema's heen onderscheiden we dwarsverbanden. Kortweg duiden we deze als 'data en kennis'. De piramide van Ackoff toont een completer beeld. [Afbeelding: De piramide van Ackoff met data, informatie, kennis en wijsheid. Onderschrift: De piramide van Ackoff] ## Van data tot en met wijsheid In dit deel van de website belichten we vier lagen van de piramide, van data tot en met wijsheid: - [Data commons](https://gwcnn.nl/data-en-kennis/data-commons/) - [Decentrale AI](https://gwcnn.nl/data-en-kennis/decentrale-ai/) - [Kennis](https://gwcnn.nl/data-en-kennis/vakmanschap/) - [Phronesis (praktische wijsheid)](https://gwcnn.nl/data-en-kennis/phronesis/) ## Samenhang Op het moment dat je op professionele wijze vorm en inhoud geeft aan gemeenschappen, moeten alle vier lagen op orde zijn. Ze hangen met elkaar samen. Bijvoorbeeld: je hebt praktische wijsheid nodig om de juiste data te kunnen verzamelen. --- # Data commons URL: https://gwcnn.nl/data-en-kennis/data-commons/ Laatst gewijzigd: 2026-09-24 ## Regie over eigen data Als Nederlanders zitten onze gegevens in honderden databases. Daar wordt flink aan verdiend. De inzet van 'data commons' is dat mensen weer de regie krijgen over eigen data. Bij data commons gaat het over gedeelde verzamelingen van data die door meerdere organisaties, onderzoekers, bedrijven of burgers worden beheerd en gebruikt volgens strakke gezamenlijke afspraken. [Afbeelding: Beeld van gedeelde data tussen mensen en organisaties] ## Kenmerken Belangrijke kenmerken van data commons zijn: - Gedeeld eigenaarschap en beheer: geen enkele partij heeft volledig de controle - Toegankelijke data: deelnemers kunnen data uitwisselen en hergebruiken - Gemeenschappelijke regels: afspraken over privacy, beveiliging, kwaliteit en gebruik - Maatschappelijke of collectieve waarde: het doel is vaak innovatie, onderzoek of het oplossen van maatschappelijke vraagstukken. Een voorbeeld is een samenwerkingsverband van ziekenhuizen dat medische data deelt voor onderzoek naar nieuwe behandelingen, terwijl privacyregels strikt worden nageleefd. --- # Decentrale AI URL: https://gwcnn.nl/data-en-kennis/decentrale-ai/ Laatst gewijzigd: 2026-09-24 ## Datacenters en AI-fabrieken We lezen het regelmatig in de krant: er worden door de Big Tech bedrijven in het landschap grote datacenters en AI-fabrieken gepland en gebouwd. Deze gebruiken veel energie en kostbaar koelwater. Wij weten dat dit anders kan. Je hebt AI-capaciteit nodig om processen 'real time' te balanceren, maar dat kun je decentraal organiseren. [Afbeelding: De Community Box tijdens de ontwikkeling. Onderschrift: De ontwikkeling van de Community Box] ## Community Box Dat is de reden dat we als GWCNN nauw betrokken zijn bij de ontwikkeling en verspreiding van de Community Box, een initiatief van [SuWoTec](http://www.suwotec.com). Daarbij gaat het om een container van 1,4 x 1,4 meter die in particuliere tuinen of onder opritten wordt ingegraven. Hierin zitten drie elementen: (1) een bodembronwarmtepomp, (2) een recyclebare batterij van 30 kWh en (3) een supercomputer. Essentieel is dat de Community Boxen niet het eigendom zijn van de particuliere tuin- of opriteigenaren. Ze behoren toe aan de gemeenschap. Ze halen woningen van het gas af, verwarmen en koelen deze én dragen significant bij aan de reductie van de netcongestie. ## De supercomputer De supercomputers worden met elkaar verbonden. Ze dragen zorg voor batterijmanagement (bms), energiemanagement (ems) en gebiedsenergiemanagement (gems), in samenhang. Op het moment dat je 1000 boxen met elkaar in een netwerk hebt, wordt een AI-rekenkracht ontwikkeld die gelijk is aan die van AI-fabrieken zoals die gepland worden in Nederland. Deze rekenkracht kan worden verhuurd aan lokale bedrijven. De inkomsten gaan naar de gemeenschap. De supercomputers produceren warmte. Deze blijft in de box, gaat de woning in of wordt opgeslagen in de bodem. Op deze wijze wordt decentrale AI gerealiseerd, wat minder kwetsbaar is dan een centrale fabriek. [Afbeelding: Netwerk van met elkaar verbonden Community Boxen] --- # Vakmanschap URL: https://gwcnn.nl/data-en-kennis/vakmanschap/ Laatst gewijzigd: 2026-09-24 ## Expliciete en impliciete kennis De derde laag van de Ackoff-piramide betreft kennis. Deze behoort mensen toe. We kunnen daarbij onderscheid maken tussen expliciete en impliciete kennis. Expliciete kennis kun je in een boek verwerken of op een harde schijf zetten. Dat lukt niet met impliciete kennis, ook aangeduid als ervaringskennis. Deze bouwt zich op door te leven, ervaringen op te doen. Engelsen noemen deze vorm van kennis tacit knowledge, wat letterlijk vertaald 'stilzwijgende kennis' betekent. [Afbeelding: De kennisijsberg met expliciete kennis boven en impliciete kennis onder water. Onderschrift: De kennisijsberg: 89% zit onder de waterspiegel] ## Ervaringskennis als basis voor vakmanschap Ervaringskennis stelt ons in staat succesvol te acteren in complexe processen en vormt de basis voor vakmanschap. Richard Sennett, de auteur van 'The Craftsman', beschrijft vakmanschap als 'een niet-aflatende, basale menselijke impuls, de wens een werk goed te doen omwille van dat werk zelf'. Als vakmensen de ruimte krijgen hun ervaringskennis te gebruiken (en verder te ontwikkelen) levert dit een basis voor werkplezier. ## Dóén en verhalen vertellen Ervaringskennis overdragen gaat van mens tot mens door te dóén en het delen van verhalen met elkaar. Dit was ook wat gebeurde in de klassieke gilden, in een structuur van leerlingen, gezellen en meesters. Het oer-Europese Rijnlandse model voor management is hierop gebaseerd. Organisaties werden opgebouwd rond vakmensen. Wellicht moeten we weer terug naar een soort gilden, maar dan wel in de context van de 21e eeuw. [Afbeelding: Vakmensen die kennis van mens tot mens overdragen. Onderschrift: Een gilde voor de 21e eeuw?] ## Vakmanschap en werkgelegenheid Waardering van vakmensen zet ons aan om anders te denken over arbeid. Wellicht kunnen we de traditionele 9-tot-5-mentaliteit loslaten en onze focus verleggen van louter productiviteit naar zingeving, autonomie en een betere balans tussen werk en privé. Het betekent dat je werk niet langer puur ziet als middel om geld te verdienen, maar als onderdeel van je persoonlijke ontwikkeling. De breuklijn tussen wel en niet arbeid verrichten ligt dan niet meer noodzakelijkerwijs bij je pensioen. Voor de werkgelegenheid in Noord-Nederland biedt dit perspectieven. --- # Phronesis URL: https://gwcnn.nl/data-en-kennis/phronesis/ Laatst gewijzigd: 2026-09-24 ## Praktische wijsheid Uiteindelijk gaat het erom tot wijsheid te komen, de top van de Ackoff-piramide. We moeten de juiste keuzes maken en het goede doen. Aristoteles introduceerde daarvoor destijds het begrip phronesis: praktische kennis. Deze is contextafhankelijk en dus continu in ontwikkeling. [Afbeelding: Beeld bij praktische wijsheid in de gemeenschap] ## Gemeenschap Aristoteles stelde dat praktische kennis zich richt op het goede leven en het welzijn in de gemeenschap. Het denken in gemeenschappen is niet iets van de laatste tijd. --- # Leden URL: https://gwcnn.nl/leden/ Laatst gewijzigd: 2026-09-24 ## Coöperatie Als GWCNN zijn we een coöperatie, dus hebben we leden. Op deze pagina vertellen we je waarom je lid zou willen worden en hoe je lid kunt worden. > De coöperatie is een bij notariële akte als coöperatie opgerichte vereniging. Zij moet zich blijkens de statuten ten doel stellen in bepaalde stoffelijke behoeften van haar leden te voorzien krachtens overeenkomsten, anders dan van verzekering, met hen gesloten in het bedrijf dat zij te dien einde te hunnen behoeve uitoefent of doet uitoefenen. > (Artikel 2:53 lid 1 Burgerlijk Wetboek) [Afbeelding: Mensen die zich inschrijven als lid van de coöperatie] ## Waarom lid worden? Als Gebiedswaardecoöperatie zijn we in ontwikkeling. We lopen als het ware over de brug die we nog aan het bouwen zijn. Wie nu meedoet, bouwt mee. In het beeld hebben we redenen om lid te worden op een rijtje gezet. Kies hiervan de meest passende. [Afbeelding: Overzicht van redenen om lid te worden van de GWCNN] ## Hoe lid worden? - Je aan te melden via onze website (formulier). - Een verkennend gesprek waarin we de wederzijdse verwachtingen bespreken. - Toetreding als aspirant-lid (met beperkt stemrecht). - Eventueel doorgroei naar volwaardig lidmaatschap. [Afbeelding: De stappen om lid te worden van de GWCNN] ## Wat kost het? De contributie wordt afgestemd op type lid (inwoner, ondernemer, initiatief, bedrijf). We hanteren een eerlijke, schaalbare bijdrage zodat iedereen kan meedoen. Het contributiemodel wordt op dit moment uitgewerkt en volgt in de tweede helft van 2026. --- # Contact URL: https://gwcnn.nl/contact/ Laatst gewijzigd: 2026-09-24 ## Vragen en aanmelding Wil je contact met ons opnemen? Stuur ons dan een bericht via onderstaand formulier.